Ooit nog vliegen zonder schaamte?

Een jaartje geleden zaten onze vrienden en kennissen om de haverklap op de luchthaven en we kenden heel wat “frequent flyers”. Nu horen we excuses van elke hij of zij die nog eens durft te vliegen.
Vliegverkeer kende tot begin dit jaar een ongebreidelde groei en wereldwijd zaten op elk moment van de dag enkele miljoenen reizigers in de lucht.
Dat lag voor het overgrote deel aan het toerisme. De reden kent iedereen: een enorme daling van de ticketprijzen bij de charter- en lowcost-maatschappijen. Het aanbieden van spotprijzen jaagde nog meer aan. De vlieglust was niet de oorzaak maar het rechtstreeks gevolg van die goedkope vluchten.
Het kon allemaal dankzij subsidiëring vanuit de overheden ( geen btw, geen brandstoftaksen, ruim faciliteiten en kado’s ,…) In diezelfde periode dreven bedrijven de uitbuiting op van al wie nieuw kwam werken in de sector. Veel loon- en werkdrukstakingen volgden, dikwijls met resultaat.
De groeiverwachtingen bleven immers hoog. De waan van “the sky is the limit” kon je regelmatig horen.
De baas van Ryanair stelde ronduit : “ik vervoer mensen van gelijk welke plek naar landen waar ze nog nooit van gehoord hebben“
Het kon niet op.
Er was weinig hinder op dit vrije marktparcours. Hier en daar botsten de plannen voor grotere luchthavens met de omwonenden. Zaventem, Schiphol, Heathrow, Wenen,… Het was pas met de wereldwijde klimaatbeweging dat er een ander geluid klonk en het transport zelf onder vuur kwam,
Er ontstond een nieuw begrip: “Vliegschaamte”. Daaruit volgde een initiatiefje: “Zomer zonder vliegen” Dat wekte een beetje ongerustheid in het luchtvaartmilieu, waar ondanks alle steun de winstmarges krap zijn. Zou het uitmaken?
En toen kwam er een virus…
Het vliegverkeer, snelle verspreider nummer één van corona, was meteen ook de hardst getroffen sector. Op enkele dagen tijd bleven 94 procent van de passagiers thuis. Alleen de cargo vloog toen nog wat rond , voor mondmaskers bijvoorbeeld.

Daarna veranderde die passagier. De crisis en het stilzitten zetten velen aan het denken. Allerlei motieven en berekeningen remden de zin in een volgende vlucht. Angst voor besmetting in de luchthaven en in de nauwe passagiersstoel, vrees voor blokkering ver van huis, risico op quarantaine achteraf, voordelen van thuiswerken, minder budget, job onzeker of weg,… Bij velen hoor je ook vliegschaamte.
Luchtvaartmaatschappijen merkten dit en hingen affiches uit met de lagere keroseneverbruiken die je per gevlogen kilometer op je conto mag zetten. Maar het blijft fossiel en véél fossiel. Een vlucht heen en terug naar Bangkok verdubbelt uw jaarlijkse voetafdruk.
De kern van de zaak is dat er nog geen alternatief voor kerosene in zicht is. De vliegtuigindustrie heeft er nauwelijks naar gezocht.
Zuiver elektrisch vliegen kan heel goed. Het is veiliger, stiller, properder en comfortabeler, maar kan alleen op korte afstanden en met weinig passagiers.
Waterstof werd al 100 jaar geleden geïntroduceerd in de luchtvaart en is uitstekend inzetbaar voor alle zwaar transport te land en ter zee. Het is evenwel niet simpel in te passen in een verkeers- of vrachtvliegtuig. Onderzoek naar ekoneutrale H2-mengsels en hybride technieken lijkt maar net opgestart en deels uitbesteed aan universiteiten…
Omschakeling naar een volledig ecologische energiedrager is topprioriteit voor behoud van werkzekerheid maar gaat erg traag om veiligheidsredenen. Het vroeg een lange termijnplan en dat was er niet.
De sector van de vliegtuigbouw heeft decennia tijd verloren terwijl de klimaatimpact van vliegen werd geminimaliseerd. De markt voor nieuwe fossiel aangedreven toestellen is totaal weg en kan zich onmogelijk herstellen zonder groene omslag. Vandaag staan 300 000 jobs op de helling bij Airbus in Zuid Frankrijk… Vandaag zegt Lufthansa 30 000 personeelsleden af te danken.

Er is meer dan “flygskam”,

Er is meer aan de hand dan klimaatbezorgdheid en directe redenen om niet meer rond te vliegen. In de algemene bevolking lijkt de zin in en de behoefte aan mobiliteit verminderd. Tijdens deze tweede Covidgolf is dit moeilijk in te schatten, maar het gebruik van hogesnelheidstreinen, cruises, busreizen… krimpen ook drastisch en mogelijk blijvend. Het hele wereldtoerisme herschikt zich blijkbaar.
Reclamecampagnes van de reissector overtuigen niet en de “zorgeloze vlucht naar het zonovergoten xyz”, aangeboden door Ryanair voor 5€ … wordt niet geboekt. Het treft hen meer dan de som van covid plus klimaatdwang. Een grote stroom reizigers verwacht niemand meer vóór 2024.
Dit is de echte nachtmerrie voor de 3 sectoren: de vliegtuigbouw, de operatoren en het hele toerisme.

en dan zijn er zonder enige schaamte over wat dan ook…

Naast de luchtvracht die bleef vliegen is er nog een niche in het luchtvaartmidden die het goed blijkt te doen.
De “1%” en haar aanhang doen hun stille reputatie van megaCO2producenten alle eer aan. We zien meer en meer privéjets opstijgen en zouden graag eens de ‘crisis’-zakencijfers van Abelag en andere selecte vliegmaatschappijtjes zien.
De vlamingen die per helikopter naar de sterrenrestaurants worden gevlogen, daar horen we wat minder van. Restaurantje dicht wellicht.
Maar we horen nu van “quarantainevluchten”. Het lijkt een trend bij bemiddelden om naar Thailand en andere veilige, idyllische oorden te vliegen om daar hun tijd vrij door te brengen in vijf-sterrenhotels. ‘Covidtest voor vertrek, dan in businessclass, covid test bij aankomst en alle deuren staan open…’ Alleen voor royalty’s en windvangers draait het nogal eens uit op heisa in de media…

““““““““““

Geplaatst in LEEF! vandaag