In beweging voor het klimaat

De 'Campaign against Climate Change' (www.campaigncc.org) is één van de interessantse bewegingen die de strijd met de klimaatwijziging aanbinden.

Wat deze beweging zo interessant maakt ten opzichte van andere klimaatbewegingen is de uitgesproken politieke aanpak, de duidelijke oriëntering op sociale mobilisatie én de acties tegen de economische machten die de grootste verantwoordelijkheid dragen in de CO2-uitstoot.

Nogal wat klimaatbewegingen beperken zich in feite tot het opdreunen van de feitelijke bedreigingen en de noodzakelijke verminderingen van de CO2-uitstoot die moeten doorgevoerd worden. We moeten inderdaad een stijging van 2 graden vermijden, we moeten inderdaad in de geïndustrialiseerde landen naar een daling van zeg maar 80 procent van de uitstoot gaan. Maar de hamvraag is hoe dit zal gebeuren. Daarvoor moet er een politiek gevecht aangegaan worden en zal er hoe dan ook een breuk moeten worden gemaakt met de neoliberale logica. Hoezo?

Met de markt lukt het niet

We horen klimatoloog Van Yperseele beweren dat een goede isolatie van huizen en gebouwen ons al een eind op weg zou helpen. 60 procent van de huizen in de Europese Unie zijn bijvoorbeeld niet uitgerust met dubbele beglazing. Volgens een studie uit 2003 zou de isolering van oude gebouwen in Europa toelaten om de CO2-uitstoot met 42 % te verminderen. Een rapport dat opgesteld werd voor de Europese Commissie stelt zelfs dat aan het totaal van de Europese electriciteitsbehoeften zou kunnen voldaan worden indien alle daken in het Zuiden van de Europese Unie voorzien zouden zijn van fotovoltaïsche panelen. Tel daar nog eens een drastisch terugschroeven van het autoverkeer en verdere promotie van gratis openbaar vervoer bij en we zouden Kyoto ver achter ons kunnen laten.

Het probleem is echter dat de portefeuille van heel wat individuele burgers niet ver genoeg reikt om te investeren in goede isolatie en nieuwe technolgieën als zonnepanelen. Zelfs voor de hogere inkomens blijft dat geen evidentie. In de marktlogica heet dat dan dat er geen koopkrachtige vraag voor bestaat en dat er bijgevolg geen economische prioriteit wordt aan gegeven. De subsidiepolitiek van de overheid zou een hulp kunnen zijn. In Vlaanderen is het echter zo dat je, als je je huis wil ombouwen tot een passief huis, slechts op een goede 2000 euro subsidie kan rekenen. Dat blijft totaal ondermaats. Uiteraard kan iedereen enkel maar door een aantal simpele gewoonten te veranderen een bijdrage leveren, maar om de klimaatswijziging echt aan te pakken zullen we toch uit een ander vaatje moeten tappen. 

Openbare investeringen en planning

De snelle aanpak die de problematiek nu eenmaal vereist, maakt dat er nood is aan een Europees openbaar plan dat de isolatie van bestaande gebouwen en de uitrusting van zonnepanelen tot doel heeft en dat combineert met de promotie van hout en strenge normen voor nieuwe gebouwen rond energie-efficiëntie en de recyclage van bouwmaterialen. Dat zal niet volstaan om een uitstootvermindering van 60% of 80% te realiseren tussen nu en 2050, zoals de wetenschappers bepleiten. Daarvoor zouden er ook maatregelen nodig zijn in de industrie en in het transport. Maar we zouden die doelstelling wel veel dichter bij brengen. Het zou jobs verschaffen, het levenscomfort doen toenemen, zonder dat we onze toevlucht moeten nemen tot "vervuilingsrechten"… 

Helaas botst deze logica volledig met de gangbare neoliberale ideologie in de Europese Unie. De strijd tegen de klimaatswijziging zou dus gekoppeld moeten worden aan de strijd voor een andere politiek, voor een samenleving waarin de gemeenschap de stuurknuppel vasthoudt en niet de private kapitaalsgroepen. Een samenleving waarin ecologische duurzaamheid en sociale herverdeling de wettelijke uitgangspunten vormen en niet de uitzondering op de marktlogica.

David Dessers

Geplaatst in In de media