Geen groen zonder rood, en omgekeerd!

fotoZaterdag, 28 september was er een interessante ecosocialistische conferentie in Brussel. Maar liefst 320 mensen toonden zich op de afspraak. Dat mag naar de normen van dit landje best een eclatant succes genoemd worden.

Méér Franstaligen dan Nederlandstaligen, maar dat had ongetwijfeld te maken met de aanwezigheid van Jean-Luc Mélenchon, die uiteraard een stuk bekender is over de taalgrens. Hij is boegbeeld en rijzende ster van de Parti de Gauche in Frankrijk. Die partij heeft er duidelijk voor gekozen om voluit de kaart van het ecosocialisme te trekken.

Het initiatief voor de conferentie kwam van Rood!, een beweging die zich tot nu toe, zoals de naam laat vermoeden, nogal eenzijdig donkerrood profileerde.
Langs Frantalige kant was er de medewerking van het Luikse ‘Vega’, wat staat voor Verts et à Gauche (Groen en Links). Vega lukte er bij de jongste gemeenteraadsverkiezingen in om in de Luikse gemeenteraad te geraken en dat is gene kattenpis, zou een gepensioneerde nieuwslezer van de VRT zeggen.
Voorts was er de steun van de Mouvement de Gauche, een beweging rond de vroegere Ecolo-parlementair Bernard Westphaelen, die al een tijdje aan een nieuwe linkse beweging in Franstalig België tracht te sleutelen.

Eens de conferentie van start ging werden we aangenaam verrast door de inleiding van Corinne Morel-Darleux, de nationale secretaris voor ecosocialisme van de Parti de Gauche. De partij stelde vorig jaar, naar aanleiding van een congres, een ecosocialistisch manifest op bestaande uit 18 stellingen. Dat manifest dient dit jaar als basis voor lokale conferenties rond ecosocialisme in heel Frankrijk. Los van alle zinvolle en zinloze kritieken die je op dat manifest kan geven, wijst dat hele proces toch op een diepgaande en grootschalige denkoefening rond het huwelijk tussen rood en groen. Dat wekt bewondering.

Schaars waren ze, de socialisten die het grijs gedraaide plaatje afspeelden over hoe het authentieke socialisme geen voorvoegsel behoeft en uit zichzelf reeds ecologisch is. ‘Want je schakelt de markt uit en dus is er geen reden meer om te verspillen of ecologisch in het rood te gaan’. Je kent dat wel…
De meeste sprekers en aanwezigen gingen er eerder vanuit dat de socialistische beweging net wél lange tijd de ecologische kwestie had genegeerd, vaak wél problematische standpunten had ingenomen en nog steeds inneemt en zich veel te weinig bewust is van de gevolgen van problemen als klimaatverandering, de achteruitboerende biodiversiteit of de uitputting van de bodem.

Tot op vandaag vind je heel wat radicaal linkse militanten en organisaties die zich uitspreken vóór genetisch gemanipuleerde gewassen, vóór industriële landbouw of vóór kernenergie (in collectieve handen). Het valt op hoe weinig linkse organisaties zich mengen in de ecostrijd of hoe afwezig ze blijven bijvoorbeeld in de beweging tegen steenkool- en schaliegas. Werk aan de winkel dus!

Ook de rol van de vakbonden werd besproken. Hoewel die van groot belang blijven voor de strijd van de arbeidersbeweging, dringt er zich een debat op over hun koers. Wanneer Europese vakbonden zich te zeer richten op een discours van ‘groei en jobs’ (het ene moet dan blijkbaar tot het andere leiden) en ze zich in feite beperken tot het sociaal begeleiden van de neoliberale hervormingen, hebben ze weinig of geen verhaal wanneer bijvoorbeeld DHL beslist de luchthaven van Zaventem te verlaten of wanneer Arcelor Mittal beslist om ovens te sluiten. Daarom moeten vakbonden een groen-links maatschappijproject ontwikkelen.

In het geval van de luchtvaart kunnen ze ijveren voor een Europees verbod op nachtvluchten, voor een regulering van de neoliberale luchtvaartjungle, voor de promotie van internationaal openbaar vliegvervoer etc. Ook de strijd voor arbeidsduurvermindering en arbeidsherverdeling is van belang om de stap naar een duurzame samenleving te zetten…

De linkerzijde staat op een tweesprong. Je hebt die linkerzijde die vindt dat de taart altijd maar groter moet worden, in de hoop dat er toch nog een voldoende groot stukje overblijft voor de sociale meerderheid. Al zien we vandaag dat, hoewel de taart groeit, het altijd maar slechter gaat met die herverdeling.
En je hebt die linkerzijde die de taart binnen de ecologische grenzen wil houden en het dan ook vooral over de kwaliteit én de verdeling van de taart wil hebben. Kiezen voor die laatste optie betekent dat je als linkerzijde even terug alles op een rijtje moet zetten. Het impliceert bijvoorbeeld dat het niet meer volstaat om de productiemiddelen in collectieve handen te nemen, maar dat de productiemiddelen zelf grondig moeten herdacht worden. Er zullen nog vele debatten en conferenties nodig zijn om het ecosocialisme verder vorm te geven. Eén zaak staat echter vast: wanneer links blind blijft voor de ecologische crisis, bezoedelt het elke grond voor toekomstige verandering.

David Dessers

PS: de 18 stellingen van de Franse Parti de Gauche vind je vertaald op de site van Socialisme 21. (www.socialisme21.be), samen met het laatste nieuws, de opwarming van de klimaatbeweging: “Laat 10, 100, 1000 alternatiba’s groeien”

Geplaatst in LEEF! vandaag